Strona internetowa sołectwa Cisie gm. Blachownia

Historia Cisia

Miejscowość Cisie jest jednym z sześciu sołectw miejsko-wiejskich na terenie Gminy Blachownia, administracyjnie mieszących się na terenie powiatu częstochowskiego w województwie śląskim.

Pierwsze zapisy na temat Cisia sięgają XVI wieku. Sama nazwa pochodzi od licznie rosnących na ternie obecnego sołectwa drzew cisów.

Lasy stanowią najważniejszy element krajobrazu całej gminy, w tym naszej miejscowości. Głównym gatunkiem drzewa rosnącego w lasach jest sosna pospolita. Są z nią związane dwa rodzaje zespołów leśnych, które dominują na naszym obszarze: kontynentalny bór mieszany i subatlantycki bór sosnowy świeży. Warstwa drzew kontynentalnego boru mieszanego składa się z dominującej sosny oraz z dębów. Wśród zwierząt zamieszkujących nasze Sołectwo należy wymienić: ropuchę szarą, ropuchę paskówkę, rzekotkę drzewną, jaszczurkę zwinkę, jaszczurkę żyworodną, padalca zwyczajnego, zaskrońca zwyczajnego, ziębę, sójkę, kowalik, sikorkę bogatkę, gila, dzięcioła dużego, myszołowa, wiewiórkę, kunę leśną, tchórza zwyczajnego, lisy, zające, dziki, sarny, jelenie czy łosie.

Historia Cisia jest nierozerwalnie złączona z rozwojem całej gminy, a łączona jest przede wszystkim z osobą starosty krzepickiego - Mikołaja Wolskiego, który odegrał bardzo ważną rolę w rozwoju naszego terenu. Mikołaj Wolski sprowadzał do obecnej Blachowni rzemieślników różnych zawodów, głównie znawców obróbki żelaza. W ok. 1610 roku doprowadził do powstania na terenie Blachowni jednej z największych i najnowocześniejszych wówczas kuźnic produkujących między innymi blachę (stąd wzięła się nazwa naszej gminy).

W 1782 roku Cisie podlegało pod parafię w Konopiskach (filię parafii św. Zygmunta w Częstochowie). 20 marca 1910 roku dekretem biskupa Włocławskiego Stanisława Zdzitowieckiego została erygowana parafia Blachownia. Pierwszym proboszczem został ks. Antoni Zmysłowski. Nowopowstała parafia obejmowała m.in. naszą miejscowość. W 1913 roku w Cisiu zostaje wybudowana kapliczka pod wezwanie św. Antoniego Padwy.

Z Cisiem związana jest również historia z czasów powstania styczniowego. Wiódł tędy szlak, przez który z Prus przemycano dla powstańców pieniądze, broń i różnego rodzaju kosztowności ofiarowane ze Śląska i Księstwa Wielkopolskiego. Jeden z takich oddziałów powstańczych w okolicy Cisia został zaatakowany przez Kozaków. Powstańcy bronili się bardzo dzielnie, jednak nie dali rady. Nie chcąc, by kosztowności dostały się w obce ręce, zakopali je. W większości polegli, pozostałych przy życiu zesłano na Syberię. A tam jeden z nich spotkał również zesłańca z Cisia, któremu opowiedział całą historię i zdradził, gdzie zakopali wspomniane kosztowności. Ten po powrocie do Cisia przekazał zdobytą wiedzę kolejnym pokoleniom. Niestety, do dziś nikt nie odnalazł powstańczego skarbu.

Najsłynniejszym mieszkańcem Cisia był Stefan Lota. Urodził się w 1905 roku w Cisiu. Jego dzieciństwo minęło tak, jak większości dzieci z małych gospodarstw przedwojennych. Przyuczał się do zawodu fryzjera. Mając 22 lata wyjechał do Francji w poszukiwaniu pracy, w ślad za swoim starszym bratem. We francuskim Denain pracował przez rok jako robotnik, następnie z wypracowanych pieniędzy założył swój własny, mały zakład fryzjerski. Prowadził go do 1974 roku. W rok później, po 48 latach powrócił do krewnych w rodzinnym Cisiu. To on 16 października 1977 roku ufundował pomnik ku czci poległych i pomordowanych mieszkańców wsi Cisie w latach 1939-1945. Na pomniku widnieje napis: W HOŁDZIE POLEGŁYM I POMORDOWANYM MIESZKAŃCOM WSI CISIE W LATACH 1939-1945, są także wymienione nazwiska 29 mieszkańców Cisia, którzy zostali zamordowani przez hitlerowców: Józefa Lota, Franciszka Matyja, Wawrzyniec Matyja, Antonina Barzakowa, Franciszek Barzak, Józefa Barzak, Lucjan Barzak, Zofia Barzak, Natalia Wypchlak, Kazimierz Wypchlak, Edward Wypchlak, Marianna Wypchlak, Katarzyna Cichoń, Adolf Karkowski, Janina Wilk, Ewa i Marcina Gołodowscy, Stefan Wilk, Antoni Szwed, Kazimierz Wilk, Bronisław Barzak, Marian Wilk, Ludwik Kulej, Antoni Trzepizur, Leopold Pisula, Tadeusz Kulej, Jan Pisula, Franciszek Musiał, Aleksander Żerdziński.

Jego cała rodzina zginęła w obozach koncentracyjnych - w tym matka Józefa wraz ze swoją córką.

Autorem pomnika był częstochowski artysta, rzeźbiarz - Gabriel Hajdas.

Od 1 stycznia 1976 r. na podstawie Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska (Dz. U. Nr 1 poz. 12) sołectwo Cisie zostało włączone do gminy Wręczyca Wielka. Rok później, 1 stycznia 1977 r. na mocy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska (Dz. U. Nr 41 poz. 244) odłączono z gminy Wręczyca Wielka sołectwo Cisie, które przyłączono do gminy Blachownia.

Dzięki staraniom Stefana Loty i ogromnemu wsparciu finansowemu z jego strony 1 września 1983 roku oddano do użytku nowy budynek Szkoły Podstawowej.

1